Ұлытауда интернет-алаяқтық пен дропперлікке қатысты өзекті мәселелер талқыланды

Бүгін Ұлытау облысының Өңірлік коммуникациялар қызметінде «Тергеуші жауап береді: өзекті құқықтық сұрақтарға жауаптар» тақырыбында брифинг өтті. Іс-шара барысында интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлері, азаматтарды заңсыз схемаларға тарту және банк шоттары мен карталарын құқыққа қайшы мақсатта пайдалануға байланысты мәселелер көтерілді.

Брифинг спикері Тулеубаев Азамат Айдынұлы қазіргі таңда алаяқтардың телефон қоңыраулары, мессенджерлер, әлеуметтік желілер және банк қосымшалары арқылы азаматтарға әсер етудің түрлі тәсілдерін қолданатынын атап өтті.

Кең таралған схемалардың бірі – өзін банк қызметкері, полиция немесе мемлекеттік орган өкілі ретінде таныстырып, азаматқа оның атына несие рәсімделіп жатқанын немесе шотында күдікті операция болғанын хабарлау. Алаяқтар көбіне адамның қорқынышы мен асығыстығын пайдаланып, SMS-кодты айтуды, бөгде қосымша орнатуды немесе ақшаны «қауіпсіз шотқа» аударуды талап етеді.

«Полиция қызметкерлері азаматтардан ақшаны қауіпсіз немесе резервтік шоттарға аударуды талап етпейді. Күмәнді қоңырау түскен жағдайда әңгімені тоқтатып, ақпаратты тиісті мемлекеттік органның немесе банктің ресми байланыс арналары арқылы өз бетінше тексеру қажет», – деді спикер.

Брифинг барысында күмәнді сілтемелерден сақ болу, банк картасының деректерін, PIN, CVV кодтарын, SMS арқылы келетін растау кодтарын және банк қосымшаларына кіру мәліметтерін бөгде адамдарға бермеу қажеттігі айтылды.

Сонымен қатар спикер азаматтарды дропперлікке байланысты қауіптерден сақтандырды. Интернетте «оңай жұмыс» немесе жоғары табыс ұсынатын хабарландырулар кездеседі. Мұндай жағдайда азаматтан банк картасын немесе шотын беру, басқа адамдардың ақшасын қабылдау және оны әрі қарай аудару сұралуы мүмкін.

2025 жылғы 16 қыркүйектен бастап Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде 232-1-бап қолданысқа енгізіліп, заңда көзделген жағдайларда құқыққа қайшы схемаларда пайдаланылатын банк шоттары мен төлем құралдарына байланысты әрекеттер үшін қылмыстық жауапкершілік көзделген.

Сондай-ақ брифингте қылмыстық жауапкершілік жасы туралы түсіндірме берілді. Жалпы ереже бойынша Қазақстанда қылмыстық жауапкершілік 16 жастан басталады. Ал Қылмыстық кодекстің 15-бабының екінші бөлігінде көрсетілген жекелеген қылмыстар үшін жауапкершілік 14 жастан туындайды. Мошенничество, яғни ҚК-нің 190-бабында көзделген қылмыс, бұл тізімге кірмейді.

Егер азамат алаяқтардың құрбаны болса, уақытты жоғалтпай банкке хабарласып, қажет болған жағдайда картаны және банк қосымшасына қолжетімділікті бұғаттап, полицияға жүгінуі қажет. Сонымен қатар алаяқтармен болған хат-хабарларды, телефон нөмірлерін, сілтемелерді, дауыстық хабарламаларды және банк операциялары туралы құжаттарды сақтаған жөн.

Брифинг соңында азаматтарға қаржылық қауіпсіздіктің негізгі қағидалары еске салынды: белгісіз адамдардың нұсқауымен ақша аудармау, банк картасын және банк қосымшасына қолжетімділікті басқа адамдарға бермеу, күмәнді жұмыс ұсыныстарына келіспеу және қандай да бір күдік туындаған жағдайда ақпаратты ресми дереккөздер арқылы тексеру.

Басты қағида – қаржылық шешімдерді қысыммен қабылдамау. Мамандар азаматтарды интернет-алаяқтықтың жаңа тәсілдері туралы жақындарына, әсіресе балалар мен қарт адамдарға түсіндіруге шақырады.

Ұлытау облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі

В области Ұлытау обсудили актуальные вопросы интернет-мошенничества и дропперства

11 августа 2026 года

Сегодня в Региональной службе коммуникаций области Ұлытау состоялся брифинг на тему «Следователь отвечает: ответы на актуальные правовые вопросы». В ходе мероприятия были рассмотрены вопросы интернет-мошенничества, вовлечения граждан в противоправные схемы, а также незаконного использования банковских счетов и платежных инструментов.

Спикер брифинга Тулеубаев Азамат Айдынович отметил, что современные мошенники активно используют телефонные звонки, мессенджеры, социальные сети и банковские приложения. Злоумышленники оказывают психологическое давление на граждан, заставляя их принимать решения в условиях страха и спешки.

Одной из наиболее распространенных схем является звонок от имени сотрудника банка, полиции или государственного органа. Гражданину сообщают о якобы оформленном на его имя кредите, подозрительной операции по счету или необходимости срочно «защитить» денежные средства. После этого мошенники могут потребовать сообщить SMS-код, установить приложение удаленного доступа либо перевести деньги на так называемый «безопасный счет».

«Сотрудники полиции не требуют переводить денежные средства на «безопасные», «резервные» или иные счета для их сохранения. Если вам поступил подобный звонок, необходимо прекратить разговор и самостоятельно проверить информацию через официальный банк или соответствующий государственный орган», – подчеркнул спикер.

В ходе брифинга гражданам также напомнили о необходимости соблюдать осторожность при переходе по ссылкам из SMS и мессенджеров. Не следует вводить на подозрительных сайтах данные банковской карты, PIN-коды, CVV, пароли и коды подтверждения.

Отдельное внимание было уделено дропперству. В интернете гражданам, в том числе молодежи, могут предлагать «легкую подработку» с высоким заработком. При этом от человека требуют предоставить банковскую карту или счет, принять денежные средства от третьих лиц и перевести их дальше за определенное вознаграждение.

С 16 сентября 2025 года в Уголовном кодексе Республики Казахстан действует статья 232-1, предусматривающая в установленных законом случаях уголовную ответственность за действия, связанные с банковскими счетами и платежными инструментами, используемыми в противоправных схемах.

В связи с этим гражданам настоятельно рекомендуется не передавать другим лицам банковские карты, SIM-карты и доступ к мобильному банковскому приложению для проведения денежных операций.

В рамках брифинга также разъяснен вопрос возраста уголовной ответственности. По общему правилу в Казахстане уголовная ответственность наступает с 16 лет. За отдельные преступления, предусмотренные частью второй статьи 15 Уголовного кодекса РК, ответственность наступает с 14 лет. При этом мошенничество, предусмотренное статьей 190 УК РК, в данный перечень не входит.

Если гражданин уже стал жертвой мошенников, необходимо незамедлительно обратиться в банк, при необходимости заблокировать карту и доступ к банковскому приложению, а также обратиться в полицию. Важно сохранить переписку, номера телефонов, ссылки, голосовые сообщения и документы, подтверждающие банковские операции.

В завершение спикер призвал граждан соблюдать основные правила финансовой безопасности: не сообщать посторонним конфиденциальные банковские данные, не переводить деньги по указанию неизвестных лиц, не передавать банковские карты и доступ к банковским приложениям, а также не соглашаться на сомнительные предложения о работе, связанные с переводом чужих денежных средств.

Главное правило – не принимать финансовые решения под давлением. При возникновении сомнений необходимо прекратить разговор и самостоятельно проверить информацию через официальные каналы банка или государственного органа.

Региональная служба коммуникаций области Ұлытау