Түркияның ашық аспан астындағы тарихи сахналары мен ежелгі театрлары соңғы кездері әлеуметтік желілерде жаһандық трендке айналды.
Эгей жағалауындағы Измир қаласында өткен «Ромео мен Джульетта» қойылымының финалдық сахнасында кенеттен сахнаға шығып кеткен мысықтың видеосы миллиондаған қаралым жинап, көрермендер мен актерлерді сүйсінтті.
Тағы бір кеңінен таралған видеода Түрік Ривьерасының інжу-маржаны — Қаш қаласындағы ежелгі Антифеллос театрында Түркия мен Аустралия арасындағы Әлем чемпионатының ашылу матчы үлкен экраннан көрсетілді. Жыл сайынғы «Қаш кинофестивалін» де қабылдайтын бұл тарихи мекенге 4000-нан астам көрермен жиналып, Жерорта теңізінің ғажайып панорамасы аясында ұмытылмас атмосфера сыйлады.
Кезінде гладиаторлар айқасы, театрландырылған қойылымдар мен көне трагедиялардың ошағы болған бұл бірегей амфитеатрлар бүгінде де ғасырлар бұрынғыдай мәдениеттің тірі орталығына айналып отыр. Олар саяхатшыларға тарих тірілетін ерекше ортада өнерден ләззат алуға бірегей мүмкіндік береді. Осы жазда Түркияның бірнеше көне қаласы опера және балет фестивальдерін өткізіп, көпғасырлық ескерткіштерді ашық аспан астындағы алып сахналарға айналдырмақ. Көз тартар тарихи декорлар аясында өтетін бұл шаралар классикалық өнер мен ежелгі әлемнің теңдессіз мұрасын шебер ұштастырады.
Эгей және Жерорта теңізі аспаны астындағы опера түндері
Фестиваль маусымы Түркияның ең танымал археологиялық орындарының бірі — көне Эфес қаласында бастау алады. Мұнда 26 маусым мен 8 шілде аралығында ІХ Халықаралық Эфес опера және балет фестивалі өтеді. Бағдарламада «Аққу көлі» (Swan Lake), «Кармина Бурана» (Carmina Burana) және «Тоска» (Tosca) сияқты әлемдік классикалық туындылар бар. Жұлдызды аспан астындағы Эфестің ежелгі театры әлемнің түкпір-түкпірінен келетін өнерсүйер қауымға есігін айқара ашады.
Маусымның келесі жарқын сәті Антальяның баға жетпес інжу-маржаны — Аспендосқа ауысады. Жерорта теңізі аймағындағы ең жақсы сақталған Рим театры мен бірегей акведук (су өткізгіш) жүйесі орналасқан Аспендос — өңірдегі ең танымал тарихи орын. Отыз жылдан астам уақыт бойы бұл көне қала халықаралық фестивальдің орталығы болып келеді. Биыл 12–26 қыркүйек аралығында өтетін ХХХІІІ Халықаралық Аспендос опера және балет фестивалі театрдың таңғажайып акустикасы мен заулім архитектурасы аясында әлемдік деңгейдегі қойылымдарды ұсынады.
Бодрумның жүрегіндегі балет жазы
Эгей мен Жерорта теңіздерінің тоғысқан жерінде орналасқан және Түркияның ең элиталы шипажайлары шоғырланған Мугла өңірінде де жазғы маусым өнер нұрымен көркейе түспек. Сәнді демалыс орындарымен танымал Бодрум ауданындағы тарихи қамалда жыл сайын өтетін балет фестиваліне сұраныс жоғары. Биыл ХХІІІ Халықаралық Бодрум балет фестивалі 31 шілде мен 13 тамыз аралығында өнер сүйер қауымды қабылдайды.
Ғажайып қойылымдардан бөлек, Эфес, Аспендос қалалары мен Бодрум қамалы күн батқаннан кейін тағы бір ұмытылмас мәдени әсер сыйлайды. Түркияның «Түнгі мұражайлар» (Night Museums) бастамасы аясында саяхатшылар Эфес пен Аспендосты арнайы түнгі иллюминация жарығымен аралап, бұл көне орындардың жұмбақ сұлулығын түнде тамашалай алады. Ал Бодрумда тарихи қамалдың ішінде орналасқан, «Түнгі мұражайлар» жобасына кіретін Бодрум суасты археологиясы мұражайы да келушілерді түн ортасына дейін күтеді.
Опера және балет фестивальдерімен қатар, Түркияның көне қалалары жыл бойы түрлі мәдени шараларды қабылдайды. Мысалы, «Фаселис фестивалі» (Phaselis Festival) әлемдік деңгейдегі музыканттарды бірегей тарихи ортада тоғыстырса, «Бергама театр фестивалі» (Bergama Theatre Festival) елдің ең қызықты ежелгі ландшафттарының бірінде тамаша қойылымдарды ұсынады.
Сонымен қатар, бұл аймақтарда тоқтаусыз жүріп жатқан археологиялық қазба жұмыстары тарих қойнауынан жаңа жәдігерлерді шығаруда. Жақында ғана Аспендос аумағынан ежелгі Аспендос өзенінің құдайы — Жас Эвримедон бейнеленген Рим дәуіріне жататын бірегей мозаика табылды. Осы жазда Түркияға жолыңыз түссе, көне қалалардың бай мәдени өмірін де, үнемі жаңарып отыратын тарихи мұрасын да өз көзіңізбен көре аласыз.
